Beoordeling verkiezingsprogramma’s PVV, FvD, JA21: Deel 5 Klimaat, Milieu en Energie

Tot en hopelijk ruim voor de verkiezingen van 17 maart a.s. ( als die doorgaan) spit ik de verkiezingsprogramma’s van de PVV, FvD en JA21 door. Afhankelijk van het resultaat en de tijd die ik heb neem ik eventueel ook de programma’s van Oprecht, Code Oranje en eventueel de SP nog mee. Alle andere partijen zijn voor mij niet relevant omdat ze ons Nederlanders niet of onvoldoende vertegenwoordigen, erger nog ons land naar de vernieling helpen met hun achterlijke globalistische, cultuur marxistische agenda’s.

In dit deel 5 neem ik de programmapunten op het gebied van Klimaat, Milieu en Energie onder de loep.
In deel 1 ging het over Defensie en Buitenland, in deel 2 over Immigratie en Integratie, in deel 3 over Cultuur, Tradities en Identiteit en in deel 4 over Veiligheid.
Mijn keuze voor Klimaat, Milieu en Energie is deze keer gedreven door een Tweet van Thierry Baudet.

We zullen zien of  JA21, volgens hun programma, ijvert voor een megalomaan EU-project.

Even ter info, ik ben geen klimaat ontkenner. Het klimaat verandert en dat zal het, zolang de aarde bestaat, altijd blijven doen. Wel ben ik van mening dat de invloed van de mens daarop minimaal is, dit in tegenstelling tot het milieu (b.v. de plastic soep). De huidige en geplande klimaatmaatregelen hebben vrijwel niets te maken met klimaat maar alles met het grote geld, zie: Climate and the Money Trail (Nederlandse vertaling hier). Naast de onzinnigheid (windmolen- en zonnepanelen parken) van de maatregelen zijn ze ook nog eens niet haalbaar. Daarover meer in dit artikel. Innovaties op basis van zon- en wind energie prima maar hou op met die geldverslindende en landschapsvervuilende onzin (voor de liefhebbers hier de op YouTube verboden docu van Michael Moore: Planet of the Humans).

In de volgende delen zal ik de andere voor mij belangrijke punten behandelen. Uiteindelijk rond ik af met een totaalbeeld/samenvatting en mijn gemotiveerde definitieve keuze voor één van de genoemde partijen.

Hoe ziet een deel eruit? Ik kopieer de voor mij relevante programmapunten (teksten en opgesomde punten), voorzie die van een kleur (rood = absoluut niet mee eens, oranje = twijfelachtig, groen = mee eens) en geef waar nodig per punt een toelichting (cursief). Punten uit de programma’s die ik niet noem zijn wat mij betreft oké of niet zo belangrijk. Ik vat samen en sluit af met een voorlopige keuze (zie gelijk hieronder).

Voorlopige keuze op basis van deze onderwerpen

De aanleiding om dit deel te schrijven was dus een Tweet van Thierry Baudet.  Uit het programma van JA21 blijkt m.i. helemaal niet dat JA21 ijvert voor een megalomaan EU-project, integendeel. Rob Roos van JA21 licht het in onderstaande Tweet toe.

Ten opzichte van FvD en JA21 is de PVV qua standpunten ook hier weer korter en bondiger. In essentie is er niet zo veel verschil. De programmapunten van FvD en JA21 zijn uitgebreider en daarmee m.i. beter en genuanceerder beschreven. In essentie liggen de standpunten van FvD en JA21 dus ook niet zo ver uiteen. Zoals ik al eerder stelde is dat niet zo vreemd gezien de scheiding tussen FvD en JA21.
Sterke punten van FvD die ik mis bij JA21 zijn de negatieve invloed van immigratie (bevolkingsgroei/woningtekort) op de schaarse ruimte (natuur) in Nederland en het standpunt over het stikstof ‘probleem’, de veestapel niet inkrimpen en woningen kunnen bouwen.
Een m.i. sterker punt van JA21 t.o.v. FvD gaat over de gaswinning in Groningen. JA21 steunt het stoppen van de gaswinning. Alleen in noodsituaties (tekorten en stagnering levering vanuit het buitenland) kan winning (tijdelijk) worden hervat. FvD vindt dat de gaswinning moet worden voortgezet. Wel willen ze een groot deel van de opbrengsten direct in de regio investeren.
Tot slot nog de voorzichtigheid van JA21 op sommige punten en de impulsieve Tweet van Baudet (ik snap de frustatie maar…..).

Alles wegende, dan heb ik ook nu weer een lichte voorkeur voor FvD.

Tussenstand: 0 punten voor PVV, 3 punten voor FvD en 2 punten voor JA21.

PVV

Uw Klimaatrealisme (PDF, pagina 35 e.v.)

Niemand is tegen een groene leefomgeving of een goed milieu, ook de PVV niet. Waar de PVV wél tegen is, is zinloos, onbetaalbaar klimaatbeleid.

Maar toch is CO2 tot ‘de grote vijand’ verklaard. De obsessieve, verregaande strijd tegen CO2-uitstoot vertoont inmiddels dictatoriale trekjes.

Ons prachtige landschap wordt kapotgemaakt onder het mom van een niet-bestaande ‘klimaatcrisis’. Ook dat moet stoppen.

De PVV zegt: wij laten ons niet de les lezen door wereldvreemde klimaatpredikers. Daarom maken we een einde aan de totaal geradicaliseerde klimaatgekte: de Klimaatwet, het Klimaatakkoord en alle onzinnige maatregelen gaan onmiddellijk de prullenbak in. Alle klimaat- en duurzaamheidssubsidies schaffen we direct af. Alle subsidies afschaffen gaat me wat ver. Geen subsidies voor de klimaatgekte maar wel onder strikte voorwaarden voor nuttige duurzame oplossingen (niks mis met echte duurzaamheid).

De PVV kiest voor een fors lagere, betaalbare energierekening: we stoppen met de geldverslindende energietransitie en verlagen de energiebelasting. Woningen worden niet van het gas af gehaald. De afschaffing van de gasaansluitplicht draaien we terug, waardoor nieuwbouwwoningen weer een vertrouwde gasaansluiting kunnen krijgen – op het beste en meest betrouwbare gasnet ter wereld.

Gas komt niet langer uit Groningen, maar halen we uit de bodem van de Noordzee en importeren we uit landen als Noorwegen, Engeland etc. – zoals nu al gebeurt. Onze kolencentrales, die tot de
schoonste ter wereld behoren, blijven open. Ook worden er kerncentrales bijgebouwd
die veiliger zijn dan ooit. Daarnaast zetten we in op thorium.
1. Ten aanzien van de import van gas mag daar van mij best Rusland worden ingevuld. Aansluiten op de North Stream pijplijn. Past ook bij het normaliseren van de betrekkingen met Rusland (zie deel 1, Defensie en Buitenland).
2. De kolencentrales mogen van mij t.z.t. dicht als b.v. kernenergie e.d. volledig in de energiebehoefte voorzien. Het nu nog open houden voorkomt overhaaste beslissingen en domme acties (zoals nu het geval is met milieu onvriendelijke wind- en zon ‘oplossingen’).

. Stoppen met de miljarden-verslindende CO2-reductie
• Dus géén CO2-heffing, géén vliegtaks, géén rekeningrijden en andere onzin
• Géén windturbines, géén zonneparken en andere landschapsvernietigende gekte
• Stoppen met biomassa
• Klimaatwet intrekken
• Klimaatakkoord en Energieakkoord door de shredder halen
• Terugtrekken uit het VN-Klimaatakkoord van Parijs
• Op geen enkele manier deelnemen en geen cent bijdragen aan de Green Deal van de EU
• Klimaat- en duurzaamheidssubsidies afschaffen (zie opmerking hiervoor)
• Lagere energielasten
• Stoppen met de onbetaalbare energietransitie
• Stoppen met het gasvrij maken van woningen
• Afschaffing van de gasaansluitplicht terugdraaien
• Kerncentrales bouwen; thorium
• Van het gas af? Nee! Van het Groningse gas af? Ja!

FvD

Green Deal en Coronafondsen (Hoofdstuk 3, EU, Defensie en Buitenlandse zaken)

Als eurocommissaris presenteerde Frans Timmermans een ‘Green Deal’. De kosten zijn 11.500 miljard euro in 20 jaar en volgens het ontwerp van deze EU-Klimaatwet wil de Commissie vanaf 2023 klimaatbeleid in de hele EU afdwingen met volmachten (“special powers”). De “Green Deal” is dus een verkapte machtsgreep die met enorme subsidiestromen uitmondt in een “groene” planeconomie.
Ik heb dit stuk rood gemarkeerd omdat ik het totaal oneens ben met de Green Deal. Heb je het artikel ‘Climate and the Money Trail‘ gelezen, dan snap je waarom.

Geen ‘Green Deal’.

Klimaat, (Kern)energie en Innovatie (Hoofdstuk 5, Klimaat, Landbouw en Innovatie)

Klimaat

Er is geen sprake van een klimaatcrisis. Het klimaat verandert altijd.

Door met name de technologische ontwikkelingen kunnen we ons steeds beter beschermen tegen extreem weer en overstromingen.

Daarnaast is CO2 een belangrijke voedingsstof voor het leven op aarde, met name voor planten en bomen. De uitstoot van CO2 leidt daardoor tot een aarde met meer bomen en planten en tot hogere landbouwopbrengsten.

De huidige klimaatdoelen zijn erop gericht om te proberen klimaatverandering tegen te gaan. Deze doelen zijn onhaalbaar en hebben geen merkbaar effect op het klimaat. Wel hebben ze een groot negatief effect op onze welvaart.

We moeten daarom direct stoppen met het huidige klimaatbeleid en ons richten op adaptatie, zoals dijkenbouw, kustbescherming, rivierbeheer en gewasontwikkeling. Onze Nederlandse ingenieurs zijn hierin gespecialiseerd en die kennis kan wereldwijd geëxporteerd worden. We moeten het energiebeleid loskoppelen van het klimaatbeleid en daarmee vervalt CO2-reductie als uitgangspunt.

• Opzeggen Parijs-akkoord, klimaat- en energieakkoord. Intrekken klimaatwet.
• Geen gedwongen uitfasering van diesel- en benzine-auto’s.
• Stoppen met de plaatsing van gesubsidieerde windturbines, zonneparken en biomassacentrales.
• Stoppen met de massale bomenkap ten behoeve van biomassacentrales.
• Inzetten op adaptatie door – waar nodig – onze infrastructuur te verbeteren. Door te investeren in innovatie op gebied van dijkenbouw, kustbescherming, rivierbeheer en gewasontwikkeling.
• Deze kennis ook als exportproduct gebruiken: Nederland wereldwijde koploper in adaptatie, watermanagement, etc.
• Stoppen met ‘van-het-gas-af’.

(Kern)energie en Innovatie

Zon, wind en biomassa kunnen nooit in onze behoefte voorzien. Ondanks enorme uitgaven aan zon en wind, voorzien zij slechts in 1% van onze energiebehoefte. Bovendien verpesten windturbines en graslanden vol zonnepanelen ons mooie Nederlandse landschap.

Kernenergie daarentegen is een schone, betrouwbare en zeer veilige techniek. In Frankrijk wordt meer dan 70% van de elektriciteit door kernenergie opgewekt. In tegenstelling tot ‘renewables’ zoals zon, wind en biomassa is de energiedichtheid van kernenergie zeer groot en het ruimtegebruik zeer beperkt.

Ondertussen kunnen we blijven vertrouwen op (geïmporteerd) aardgas, olie en onze hypermoderne kolencentrales die pas een paar jaar in bedrijf zijn. De plannen om onze woningen van het aardgas af te halen zijn peperduur en ridicuul. We hebben het beste en meest fijnmazige aardgasnetwerk ter wereld. Het aardgasverbod moet van tafel. Ten aanzien in Groningen geldt dat wij volledige en ruimhartige compensatie voor getroffenen aldaar willen. Maar de winning moet worden voortgezet. Daarbij wordt wat ons betreft een aanzienlijk deel van de aardgasbaten gebruikt om direct in de regio te investeren.
Zie voor kolencentrales (t.z.t. sluiten) en van het gas af (import vanuit Rusland) de opmerkingen 1 en 2 bij de PVV.
De gaswinning in Groningen voortzetten lijkt mij geen goed plan. De PVV is daar strakker in (stoppen). JA21 wil alleen gas winnen in Groningen als er tekorten ontstaan en levering vanuit het buitenland stagneert.

FVD wil ook inzetten op onderzoek naar gesmoltenzoutreactoren. Dit is ook een vorm van kernenergie waarbij thorium als brandstof wordt gebruikt. Deze nieuwe vorm van kernenergie biedt vele voordelen en één daarvan is dat er nauwelijks afval overblijft.

• Stoppen met gesubsidieerde wind- en zonneparken en biomassacentrales.
• Stoppen met nastreven van CO2-reductiedoelen bij energieopwekking. Huishoudens en ondernemers mogen niet met stijgende energiekosten worden geconfronteerd vanwege absurde “duurzaamheidseisen”.
• Kernenergie stimuleren door middel van scheppen goede lange termijn randvoorwaarden.
• Innovatie: gesmoltenzoutreactoren (thorium) als opvolgers van kernenergie.
• Blijven vertrouwen op (geïmporteerd) aardgas en fossiele brandstoffen.
• Het besluit tot sluiting van onze hypermoderne kolencentrales terugdraaien.
• Het aardgasverbod per direct opheffen.
• Ruime compensatie getroffenen in Groningen.

Natuurbeheer

Onze belangrijkste maatregel om de ‘natuur’ in stand te houden is beperking van bevolkingsgroei door te stoppen met massale immigratie. Dat is het enige dat de drang naar bebouwing van het landschap stopt.

De massale bomenkap die we de laatste jaren zien, hoofdzakelijk voor het verstoken in biomassacentrales, moet stoppen. In plaats daarvan planten we meer bomen aan.

Er is geen stikstofprobleem, maar een boekhoudkundig probleem. FVD wil de stikstofnorm naar Duits model invullen. Inkrimping van de veestapel is onnodig: boeren kunnen gewoon blijven boeren. Ook hoeft de maximumsnelheid niet omlaag en kan er gewoon gebouwd blijven worden.

• Steun voor boeren die op hun land de natuur de ruimte geven.
• Ruimte voor natuur, recreatie en woningbouw creëren op de plek waar nu Schiphol ligt. Elders in het programma staat: Nieuwe luchthaven in de Noordzee aanleggen.
  
• Geen bomenkap voor ‘nieuwe natuur’ en biomassa, maar aanplant bomen stimuleren.
• Meer natuurgebieden openstellen voor bezoekers en dagrecreanten.
• Ondersteuning van private inspanningen op gebied van natuurbehoud.
• Modernisering stikstofnormen naar Duits model.

JA21

Klimaat en Milieu (PDF, pagina 39 e.v.)

De besluitvorming over klimaatdoelen staat in het teken van buigen voor belangen en eisen van actiegroepen, gebrek aan draagvlak, onrealistische en onhaalbare doelen met een onbetaalbaar prijskaartje. Het effect is vooral dat ons landschap grondig wordt aangetast.

Er bestaat meer dan voldoende reden om ons te richten op aanpassing aan het klimaat in plaats van het klimaat aan te passen.

In plaats van de onhaalbare ambitie om het klimaat aan te passen kan het geld beter nuttig worden besteed.

Bijstelling van het klimaatbeleid is vereist om deze richting in te slaan.
Klimaatbeleid is onzin (menselijke invloed vrijwel nihil) dus stoppen ermee. Focussen op maatregelen om gevolgen klimaatverandering het hoofd te bieden en richten op beschermen milieu (b.v. plastic soep).

Het geld voor adaptatie wordt nuttig besteed aan onderzoek en innovatie in onze kenniseconomie, niet weggegooid aan subsidie voor te dure en inefficiënte energiebronnen.

Blijft het terugdringen van CO2 overigens toch een doelstelling, dan graag praktisch verantwoord, stap voor stap, voorzien van draagvlak, haalbaar en betaalbaar.
Terugdringen CO2 is m.i. onzinnig dus mag geen doelstelling zijn.

Er is geen ongerepte natuur in Nederland. Zo zijn onze bossen aangelegd, door afplaggen ontstonden heidegebieden en door nog extremere natuurvernietiging ontstonden zandverstuivingen. Zelfs de Veluwe is eerst volledig ontbost voor de lokale ijzerproductie, daarna afgeplagd tot er weinig meer groeide, en ten slotte weer beplant met bomen om hout te leveren aan de Limburgse mijnen.

Daarvoor vindt JA21 ontkoppeling van klimaatbeleid en energiedoelstellingen nodig. De industrialisering van het landschap door windturbines en zonnevlaktes staat in geen verhouding tot de veronderstelde opbrengsten in duurzaam rendement en afname van broeikasgassen.

Windturbines zorgen voor horizonvervuiling en voor gezondheidsproblemen door slagschaduw en
laagfrequente tonen. Na de levensduur zorgt ontmanteling en verwerking van schroot voor een volgend en nog niet opgelost milieuprobleem.

Uit het oogpunt van landschap en milieu is de noodzaak van het stoppen van zich als schimmels uitbreidende zonnevlaktes, veelal op vruchtbare landbouwgronden, voor JA21 onontkoombaar.

De overheid dient erin te voorzien dat windturbines en zonnevlaktes na de economische levensduur van vijftien tot twintig jaar worden ontmanteld, waarbij het terrein waarop ze zijn geplaatst in de oorspronkelijke staat met de oorspronkelijke bestemming wordt teruggebracht.
Mag van mij eerder als daar goede redenen voor zijn (kosten, hinder, nuttigere bestemming e.d.).

Wellicht nog het meest aansprekende voorbeeld van de fnuikende gevolgen voor het milieu van het koppelen van klimaat en energie is het bizarre verdienmodel van biomassa. Activisten hebben verzonnen dat het kaal kappen van bossen en wouden om deze te verbranden in industriële installaties bijdraagt aan ‘het klimaat’.

Het beschermen en bevorderen van landschappelijke waarden en natuur staan in het teken van het gegeven dat Nederland een dichtbevolkt land is met een relatief klein oppervlak.

JA21 is voor het voortzetten van een strikt milieubeleid: onze lucht, water en bodem moeten schoon en gezond blijven

• Klimaatadaptatie, dus aanpassing aan het klimaat, om de gevolgen van klimaatverandering te ondervangen in plaats van vruchteloos strijd voeren tegen het klimaat zelf.
• Het ontkoppelen van klimaatdoelstellingen en energiebeleid, zodat ons landschap blijft gespaard en we een nuchter energiebeleid kunnen voeren.
• Stoppen met windturbines op land en in zee, met zonnevlaktes en met biomassacentrales.
• Windturbines en zonnevlaktes na de economische levensduur van vijftien tot twintig jaar laten ontmantelen, waarbij het terrein waarop ze zijn geplaatst in de oorspronkelijke staat met de oorspronkelijke bestemming wordt teruggebracht.
• Zorgvuldig omgaan met ons landschap zonder daarbij eenzijdig voor activistische deelbelangen te kiezen.
• Het voortzetten van een strikt milieubeleid om lucht, water en bodem schoon en gezond te houden.

Energie en Energietransitie (PDF, pagina 54 e.v.)

In de meer realistische scenario’s is het fossiele energiegebruik wereldwijd in 2050 zelfs flink hoger dan nu, ondanks de enorme uitgaven aan klimaatbeleid in en paar West-Europese landen: de echt grote uitstoters China en India zullen namelijk de komende decennia veel meer CO2 gaan uitstoten. Dat mag gewoon
van het Akkoord van Parijs.

Ook dan zijn we er nog lang niet, want in de Klimaatwet is vastgelegd dat Nederland al in 2050 minder (??) CO2-neutraal moet zijn. De kosten daarvan zijn astronomisch hoog, volgens de Volkskrant voor Nederland zo’n 700 miljard euro. Even in rood gezet omdat het m.i. weggegooid geld is.

We moeten stoppen met het gedwongen CO2-vrij maken van alle bestaande woningen en gebouwen. Het beleid om alle huizen geforceerd vóór 2050 van het gas te halen is volgens JA21 onbetaalbaar en onhaalbaar.

De Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) die een streep haalt door aardgas in nieuwbouw, dient te worden herzien. Aardgas is immers een energiebron waarvoor Nederland in de loop van de jaren een uitstekende, goed onderhouden infrastructuur van wereldklasse heeft opgebouwd. Niet herzien maar afschaffen die wet.

Daarom moeten we terug naar energiebeleid dat alleen is gericht op onze energievoorziening, met als criteria: betrouwbaar, schoon, haalbaar, met draagvlak en betaalbaar. We moeten in ieder geval geen
CO2-maatregelen nemen die nog verder gaan dan de EU-regelgeving, want dat zal de welvaart in Nederland
onevenredig hard treffen doordat de zware industrie ons land zal verlaten.
Helemaal geen CO2 maatregelen dus weg met die EU-regelgeving.

Biomassa is dus geen duurzame energie en verhoogt sterk de CO2-emissies. Dat er geen alternatief zou zijn dat wél duurzaam is, kan daarom nooit reden zijn om met biomassa door te gaan tot 2030 en daar vele miljarden subsidie aan te besteden. Toch is dit wel de redenering in Den Haag. Kappen dus met biomassa.

JA21 wil daarom stoppen met het huidige klimaatbeleid (subsidiëren van onder andere zon, wind, biobrandstoffen en met name met het biomassabeleid) onder het juk van de Klimaatwet. De onrealistische doelen voor duurzame energie en CO2-reductie in 2023, 2030 en 2050 moeten worden afgeschaft. Dit punt neemt de twijfel over voorgaande punten over klimaatbeleid grotendeels weg.

We moeten voortdurend zoeken naar betere energiebronnen. En ‘beter’ wil dus zeggen: schoon, betrouwbaar,
haalbaar en betaalbaar.

Daarom moet bij de overheidsuitgaven aan de energietransitie de focus wat JA21 betreft geheel verschuiven van het subsidiëren van onrendabele duurzame bronnen naar energieonderzoek en innovatie.

JA21 is voorstander van kernenergie. Kernenergie is betrouwbaar en veilig, beschikbaar naar behoefte, schoon en betaalbaar en neemt nog minder ruimte in dan fossiele centrales.

In afwachting van een groot aandeel kernenergie kunnen we blijven vertrouwen op geïmporteerd aardgas, en
op de schone en efficiënte gloednieuwe kolencentrales die we kortgeleden hebben geopend, maar die de overheid alweer aan het sluiten is. Het sluitingsbesluit voor onze gloednieuwe en schone kolencentrales moet
worden ongedaan gemaakt.
Zie voor kolencentrales (t.z.t. sluiten) en van het gas af (import vanuit Rusland) de opmerkingen 1 en 2 bij de PVV.

Voor energievoorziening op lange termijn wil JA21 mede inzetten op gesmoltenzoutreactoren (MSR). Deze nieuwe vorm van kernenergie is absoluut veilig, produceert nauwelijks langlevend afval en vooral:
wordt zelfs flink goedkoper dan steenkool en aardgas.

• Stoppen met het gedwongen CO2-vrij maken van alle bestaande woningen en gebouwen.
• Geen CO2-maatregelen nemen die nog verder gaan dan EU-regelgeving verplicht. Helemaal geen CO2 maatregelen,
  
• Niet alle huizen geforceerd vóór 2050 van het gas halen, omdat het onbetaalbaar en onhaalbaar is.
• De Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET), die een streep haalt door aardgas in nieuwbouw, herzien omdat aardgas een goedkope schone bron van energie is waarvoor Nederland in de loop van de jaren een uitstekende, goed onderhouden infrastructuur van wereldklasse heeft opgebouwd. Niet herzien maar afschaffen die wet.
  
• Voortdurend zoeken naar betere energiebronnen met als kenmerk schoon, betrouwbaar, haalbaar en betaalbaar.
• Bij overheidsuitgaven aan de energietransitie de focus geheel verschuiven van het subsidiëren van
  onrendabele duurzame bronnen naar energieonderzoek en innovatie.
• Het sluitingsbesluit voor onze gloednieuwe en schone kolencentrales ongedaan maken. Zolang ze nodig zijn.
  
• Het aandeel kernenergie in de energiemix vergroten door het aanbesteden van een aantal nieuwe kerncentrales in Borssele, de Eemshaven en de Maasvlakte.
• Inzetten op energievoorziening door middel van gesmoltenzoutreactoren (MSR) en het onderzoek
  daarvoor opschalen.
• Geen bossen kappen om biomassacentrales van brandstof te voorzien. Biomassacentrales sluiten.
  
• We respecteren het besluit dat er na 2022 niet meer geboord zal worden in Groningen. Wel blijven
  een aantal locaties stand-by voor noodsituaties als extreme kou of problemen met gasimport uit het
  buitenland.
• *De compensatie voor geleden schade aan Groningers dient snel en ruimhartig te worden
  afgehandeld.